چهارشنبه ۱۱ اسفند ۱۳۹۵   |   Wed March 1, 2017  
   
 
 آرشیو  |  جستجو         
  سامانه پذیرش مقالات و نوشته ها      صفحه اصلی   |   شهرداری همدان   |   سایر مقالات 
     پربازدیدترین ها
ونداليسم اجتماعي چیست؟
زمینه های استفاده از GIS در برنامه ریزی و مدیریت شهری
شهر سبز پايدار چيست؟
مقدمه ای بر سيرتحول تهيه طرح هاي توسعه شهري در جهان و ايران
نقش و اهميت فضاي سبز در زندگي شهري
بافت هاي فرسوده ، قوت ها و فرصت ها
۱۵ توصيه كاربردي امام خامنه اي براي انس بيشتر با قرآن
سيرتحول برنامه ريزي شهري بعد از ورود اسلام به ايران
غذاهاي سنتي همداني ها در ماه مبارك رمضان
تعريف و تاريخچه مديريت شهري
     شهرداری همدان
اهمیت هویت فرهنگی در شهر پایدار
نقش مبلمان شهري در هويت و سيماي شهر
نقش فن آوري اطلاعات و ارتباطات در مديريت شهري
گذری بر تاریخچه مدیریت پسماند
راه هاي كاهش توليد پسماند در خانه
نقش مبلمان شهري در زيباسازي شهر
نقش شهر الكترونيكي در توسعه شهري
مزاياي بليت الكترونيك و نقش آن در توسعه مديريت حمل و نقل شهري
آموزش شهروندان، حلقه گمشده چرخش بازيافت زباله
شهر سبز پايدار چيست؟
تاريخچه شهرداري و شوراي شهر در ايران
  بیشتر ...
 
 
  تاریخ انتشار : ١٣٩۵/٠٩/١٣ تعداد بازدیـد : ٩۵ نسخه چاپی
 
   موضوع مقاله:  مدیریت شهری
   نـوع مقاله:  شهرداری همدان
 
 
 
 
 
نقش مبلمان شهري در هويت و سيماي شهر

 

چکيده

اين روزها نقش مبلمان شهري در خدمت رساني به شهروندان هر شهر بر کسي پوشيده نيست . اما مسئولين امر و دست اندرکاران امور شهري معتقدند که گذشته ازامرخدمات رساني، حفظ هويت و زيبايي سيماي شهري نيزاز اولويتهاي بالايي برخوردار است . چنانچه بعضا " مشاهده مي شود با گسترش بي ضابطه بسياري از شهرهاي بزرگ وافزايش جمعيت رفته رفته تسلط مسئولين شهري به کنترل اوضاع اجتماعي و پرداختن به امورسيماي شهرها و ساماندهي آنها کمتر ازگذشته مي شود و گاهي هويت حفظ سيماي بصري در زير پوشش عملکردها و پاسخ به نياز روزمره شهروندان به فراموشي سپرده مي شود . در بعضي موارد نيزبه جرئت مي توان گفت هجوم بي رويه و حساب نشده جمعيت از روستاها و شهرهاي کوچکتر به شهرهاي بزرگ و به ويژه کلان شهرها و در نتيجه نياز بيشتر به خدمات شهري مناسب، باعث به وجود آمدن سيمايي نامناسب و اغتشاش درهويت و کالبد شهر مي شود . بطوري که در بسياري از موارد براي پاسخ گويي به نياز شهروندان درامر خدمات شهري، دقت فداي سرعت شده و حفظ هويت و زيبايي به ويژه در مبلمان شهري قرباني نيازهاي مقطعي و نسنجيده روزمره شهر مي شود. در عصر معاصر مشکلات کلان شهرها فقط در ازدياد جمعيت، ترافيک، گراني، اقتصاد و نابساماني هاي زيست محيطي و ...  خلاصه نمي شود . بلکه ا نواع ناهنجاريهاي رفتاري، مشکلات اجتماعي و فشارهاي روحي و رواني ناشي از سيماي ناخوشايند بصري نيز خود دلايل کافي براي افزايش مسائل زندگي مدرن شهري و تنگ ترشدن عرصه به جامعه امروزي است . يقينا " آرامشي که از نماي مناسب شهري در پي استفاده صحيح از مبلمان شهري حاصل مي شود بي تأثير در زندگي شهروند امروزي نخواهد بود به گونه اي که گاهي اين احساس، خستگي را از انسان خسته از کار وتلاش و هياهوي روزانه بر گرفته و با آرامشي پايدار ، تا درب منزل بدرقه اش مي کند . لذا تأثيري که سيماي آرامش بخش شهري به او عطا کرده است پشتوانه اي معنوي براي ارتباط خانوادگي وبه ارمغان بردن اين حس به درون خانه مي شود.

با نگرشي اقتصادي و سودمندانه به اين مقوله نتيجه اي بدست مي آيد که گاهي بسياري از طراحان مبلمان شهري، به ويژه در کشورهاي عقب مانده يا در حال توسعه، در صدد به وجود آوردن سيمايي از شهر هستند که آنها را به سود بيشتر برساند، و کمتر به جزئيات و نيازهاي رواني، اجتماعي جامعه توجه دارند . اگرچه گاهي ناچار به رعايت استانداردهاي شهري مي شوند اما بعضا "اين مقررا ت را قوانيني دست و  پا گير و غير سودآور مي دانند . لذا پرداختن به مسائلي همچون مبلمان شهري و تأثير عملکرد آن در سيما و هويت شهر را کاري عبث و يا حد اقل دست و پا گيرو غير سود آور مي دانند و به همين دليل حاضر نمي شوند بر سرمسائلي همچون موارد ياد شده ريسک اقتصا دي کنند .

درعصر حاضر سيما و نمايي از شهرمورد توجه است که با طرحهاي بديع و مدرن، رنگهاي گرم تند و تابلوهاي رنگارنگ نئون به همراه نورپردازيهاي  شبانه، جذابيت خود را حفظ کرده و خود نمايي کند بي توجه به اينکه اين مبلمان طراحي شده چه تأثيري درذهن مخاطب شهري و شهروند ساکن شهرخواهد گذارد.

دراين مقاله سعي شده است با بيان نمونه هايي از مبلمان شهري موجود در داخل و خارج کشور، نوع استفاده آن و تأثير به جاي گذاشته بر محيط زيست را بيان کند.

 

 


"
نقش مبلمان شهري در هويت و سيماي شهري"


مقوله مبلمان شهري و نقش آن در شهر از هر منظري در خور اهميت و قابل بررسي است . يا به تعبيري مي توان گفت نقش مبلمان شهري را از زواياي مختلفي مي توان مورد کنکاش قرار داد . با آنچه در چکيده مقاله آمده است، نقش مبلمان شهري از ديدگاههاي ذيل مورد بررسي و کالبد شکافي قرار گرفته است . گرچه بايد اذعان داشت ممکن است اين بررسي جامع و کامل نبوده و مي تواند به صورت گسترده تر در قالب عناوين ديگري نيز مطرح شود .

 

- نقش مبلمان شهري، سيماي شهر و نياز شهروندان


-
مبلمان شهري، معلولين، جانبازان و سالمندان


-
نقش سمبلها و نشانه ها در مبلمان شهري


-
رابطه مبلمان شهري و آرامش ذهني و سلامت رواني


-
تأثير اقليم، مصالح، رنگ و ويژگيهاي هنري در مبلمان شهري

 

 

 


نقش مبلمان شهري، سيماي شهر و نياز شهروندان


بي شک قسم عمده اي از عناصر تشکيل دهنده سيماي هر شهر، مبلمان آن شهر است . اجزايي که گذشته از کاربردهاي خاص خود به زيبايي و انتظام شهر نيز سامان مي بخشند. طبعاً شکل گيري عناصر بصري که تصوير هر شهر را به وجود مي آورند خاطره اي را براي هر بيننده در ذهن باقي مي گذارند. کوين لينچ در کتاب سيماي شهر از همين اثر و خاطره و يادي که از سيماي يک شهر در ذهن بيننده به جاي مي ماند (تصوير ذهني)، مفصل صحبت کرده است. هنر طراح آن است که در کنار چيدمان اين ابزار و اجزاء نياز شهروندان را برطرف کرده و سيماي زيبا به شهر بدهد . به طوري که شهروند احساس آرامش و راحتي را در برخورد با آنها داشته باشد . نيمکت، تيرهاي چراغ برق، صندوق پست و اتاقک تلفن، تابلوها، فضاهاي سبز، آب نماها وبسياري از اجزاي ديگر تشکيل دهنده اين نظم هستند . در بسياري از شهرها  فقط تابلوهاي نصب نشده (نه علائم رانندگي) خود به تنهايي مي توانند به دليل بي نظمي و اغتشاش و شلوغي سيما باعث به وجود آوردن  تصويري نه چندان زيبا و آرامش بخش در شهر شوند.

امروزه در شهرهاي بزرگ و پيشرفته از جمله اروپا و امريکا کارشناسان بسياري بر روي اين موضوع کار کرده و به جزئيات سيما و نماي شهري اهميت مي دهند و گاهي همان قدر که طرحهاي جامع و تفصيلي شهري اهميت دارند، براي مبلمان و سيماي شهر نيز بهاي ويژه اي پرداخت مي کنند، مثلاً حتي الامکان بسياري از تابلوهاي ايستاده راهنمايي و رانندگي را حذف و به جاي آن از خطوط و علائم رنگي در سطح خيابان استفاده مي کنند. اولين کمکي که اين حرکت مي کند جلوگيري از آشفتگي، اغتشاش و ازدحام در ديد بيننده و شلوغي محيط است.

اهميتي که اين طراحان به نقش مردم و نياز شهروندان مي دهند آنقدر است که محور تصميماتشان عمدتاً رفاه و راحتي و آسايش ايشان محسوب مي شود بگونه اي که ديد بصري و به وجود آوردن نمايي توأم با تعادل لازم، راحتي و آرامش را براي ساکنين به ارمغان مي آورد. به طوري که مشاهده مي شود عناصر مبلمان شهري نه تنها مزاحمتي براي رفت و آمد مردم ندارد بلکه درست جايي که مورد نيازشان هست نيز به کار گرفته شده است. شايد تا به حال مشاهده کرده باشيد در بسياري از مراکز عمده خريد ، محلي براي استراحت و يا نشستن افراد به ويژه سالمندان در نظر گرفته شده است و يا گاهي ديده باشيد دربسياري از شهرهاي پيشرفته براي خريد از چرخهاي دستي در داخل غرفه ها استفاده مي شود بدون اينکه با هيچ مشکلي ازبابت رفت و آمد مواجه شوند. بنابراين نياز شهروندان و سيماي شهر و به وجود آمدن هويت شهري حلقه هاي به هم چسبيده و جدا نشدني هستند که هريک ديگري را پشتيباني و تکميل مي کند و عدم توجه و دقت به هرکدام آسيب جدي و خللي فاحش در به وجود آمدن سيماي نامناسب شهر خواهد بود.

 

 

 

 

مبلمان شهري، معلولين، جانبازان و سالمندان

 

به دنبال بحث فوق اشاره اي به رابطه اجزاء و عناصر مبلمان شهري و نياز قشري خاص از جمله معلولين، جانبازان و سالمندان مي شود. کم نيستند کشورهايي که امکانات ويژه اي براي اين قشر در نظر مي گيرند و در به وجود آوردن سيماي شهرشان رابطه اي مستقيم بين نياز اين قشر و مبلمان شهري به وجود مي آورند. به جرئت مي توان گفت ابتدايي ترين امکانات ، وجود پله هايي کم ارتفاع و سطح شيبدار مناسب (رمپ) باشد که ن ياز اوليه اين قشر را براي حضور در جامعه و محيط به وجود مي آورد. گذشته از پارکينگ هاي ويژه و يا نيمکت هاي مناسب، حتي گاهي دستگيره هايي که بايد به موقع به کمک اين نيازمندان بيايد نيز احساس مي شود.

اما بايد اذعان داشت که کشور ما ايران نيز بسان بسياري از کشورهاي جنگ زده و درگير جنگ تحميلي جهان سوم در ايجاد تعادلي بين طراحي مبلمان شهر و نياز اين قشر خاص موفق نبوده است و حتي هنوز بسياري از ساختمانهاي اصلي دولتي نيز از داشتن اولين امکانات براي تردد اين افراد محروم هستند و ابتدايي ترين نتيجه حاصله به عدم حضور ايشان در محيط و برآورده نشدن نيازهايشان منجر مي شود. در کشورهاي اروپايي حتي در فروشگاههاي بزرگ عمومي براي اين قشر صندلي هاي چرخدار (ويلچير) برقي طراحي شده بود که داراي سبد ويژه خريد بوده و امکان خريد و عبور از تمام غرفه ها را فراهم مي کرد و جالب تر اينکه حتي گاهي سبدهاي خريد براي نشستن کودکان داراي محلي خاص بوده و شگفت اينکه فرزندان دوقلو نيز از قلم نيفتاده و براي ايشان نيز سبدهاي ويژه اي طراحي شده بود . شايد به جا باشد که از خود بپرسيم چه درصدي از فروشگاه هاي بزرگ ما داراي پارکينگ هاي بزرگ و مناسب است که سبدهاي خريد (ترولي) تا کنار خودروها  دسترسي دارد و يا چه تعدادي از آنها محلي براي سرگرمي و بازي کودکان دارند.

 

 

 


نقش سمبل ها و نشانه ها در مبلمان شهري

 

بدون ترديد جايگاه سمبل ها و نشانه هاي شهري در فضاها و مبلمان شهري از اهميت خاص و ويژه اي برخوردار است . چرا که بسياري از مسائل فرهنگي و آدا ب و رسوم و سنتهاي مردم از اين گونه علائم سر چشمه مي گير ند. نشانه هايي که بيانگر خاطرات، مبارزات و دلاوريهاي يک ملت است و تبلور عيني آن در يک سمبل و نماد شهري شکل گرفته است . فضاهاي باز شهري، مبلمان شهري و حضور و استفاده ساکنين داراي يک رابطه مستقيم و وابسته به هم مي باشند . زماني که براي استفاده از اوقات فراغت و يا سپري کردن روزهاي تعطيل به اجبار از فضاهاي باز و پارک ها استفاده مي شود، خواه ناخواه با مبلمان شهري و عناصر موجود در آن ارتباط تنگاتنگ برقرار مي شود و اين نشانه ها و سمبل هاي شهر هستند که خود نمايي کرده و با حضورشان خاطرات گذشته را بيان مي کنند و يادآور تجربيات تلخ و شيرين گذشتگان مي باشند . البته ديده مي شودگاهي نشانه ها داراي ابعاد و ارزشهاي خاص خود هستند و معمولا  موقعيتشان متناسب با جايگاهي است که در آن قرار گرفته اند . گاهي چون برج آزادي در تهران، ايفل در پاريس و يا ساعت بيگ بن در لندن جايگاه کشوري دارند و يا برخي ديگر در موقعيت شهري و يا منطقه اي قرار گرفته اند.

در طراحي شهرها ، موقعيت سمبل ها و يادمانها از جايگاه ويژه اي برخوردار است و به تناسب فرهنگ، سنن و آداب و رسوم و با توجه به رابطه سا کنين و شهروندان در ارتباط با مبلمان شهري طراحي مي شوند . لذا گذشته از ديد بصري و زيبايي محيط و منظر، نمادهاي شهري که قسمي از مبلمان شهر محسوب مي شوند و ياد آور بسياري از يادها و خاطرات گذشتگان به حساب مي آيند، عموما  با سنتهاي مردم عجين هستند . به گونه اي که گاهي حتي يک درخت کهن (از جمله امامزاده صالح تهران ) يادماني براي بسياري از مردم ساکن در آن محل است.

 

 

 


رابطه مبلمان شهري، آرامش ذهني و سلامت رواني


بديهي و روشن است که مبلمان شهري علاوه بر خصوصيات و ويژگيهايي که نام برده شد بايد سهم مهمي دربه وجود آوردن آرامش و سلامت روحي و ذهني افراد داشته باشد . گاهي شلوغي و اغتشاش عناصر چنان است که نه تنها آرامشي را به دنبال ندارد، بلکه باعث سر در گمي و آشفتگي شهروندان نيز مي شود به گونه اي که انسان خسته از کار روزانه هيچ رغبتي براي نشستن و استفاده کردن از فضاي شهري و مبلمان آن ندارد . شايد تا کنون کمتر به رابطه مبلمان شهري و آرامش رواني افراد توجه شده باشد، اما به يقين اولين تاثيرات خود را در ارتباط با چگو نگي استفاده شهروندان از اين عناصر خواهد داشت . به هر جهت، زماني که در يک بازار شلوغ و پر سر و صدا با تابلوهاي نامنظم مختلف روبرو مي شويم خود به خود احساس نبود آرامش و آشفتگي را خواهيم داشت و يا وقتي در فضاي شهري که براي استفاده ساکنين در نظر گرفته شده که دقايقي را بياسايند اما رعايت بسياري از مسائل رواني شهري در آن لحاظ نشده است، احساس راحتي نداشته و آرامشي نيز بدنبال نخواهد آمد . بدين ترتيب، اين نيز هنر طراحان و دست اندر کاران مسائل مبلمان شهري است که با چيدمان صحيح و استفاده بجا ضمن به وجود آوردن محيط و منظر مناسب و عملکردي در خور استفاده ساکنين، به مسائل روحي، رواني و آرامش بخش محيط نيز توجه کافي داشته باشند.

 

 

 


تأثير اقليم، فضاي سبز، مصالح، رنگ و ويژگيهاي هنري در مبلمان شهري

 

نقش هنرمندان و طراحان شهر و مبلمان آن در رابطه با استفاده از مصالح، عوامل اقليمي و عناصر هنري از جمله رنگها به گونها ي است که  در اولين نظر کنشها و واکنشهاي بر خاسته از آن هويدا مي شود . بديهي و روشن است که اين هنر طراح است که براي مبلمان منطقه اي، از چوب در محلي که به جنگل نزديک است و يا سنگ در مکاني که منطقه کوهستاني است و نظايري مشابه آن استفاده مي کند . کمتر منظري در شهر است که از اين عناصر بومي تهي باشد و اين ظرافت مورد تحسين و ترغيب طراحان و مجريان مربوطه را بدنبال خواهد داشت . براي مثال در شهر همدان که سنگ کوهستان نمونه اي از مبلمان و تزئينات شهر محسوب مي شود و عنصري براي تزئين بلوار هاي آن است، همين حال را خواهد داشت . گرچه نحوه چيدمان همين سنگ هاي صخره اي روي هم قرار گرفته نيز خود دقت و ظرافت لازم را مي طلبد تا نماي سنگين و زمخت آن را به تصويري آرام بخش و دوست داشتني تبديل نمايد.

آب به عنوان يک عنصر ثابت، نقشي پررنگ و قوي در مبلمان و مناظر شهرها دارد. گذشته از آيات و احاديث و روايات، " و من الماء کل شيء حي " استفاده از آن در مناظر و مبلمان شهري شاخص و تعيين کننده مي نمايد . ضمن اينکه تعيين جايگاه آبخوري ها و شيرهاي شستشو و فضاهاي سبز نيز اهميت لازم را دارا مي باشند . در همين رابطه لازم است به فضاهاي سبز، و درختان در مبلمان شهري اشاره کرد . اگر چه باز کردن اين مطلب از حوصله اين مقاله خارج است اما حد اقل بايد مختصر به نقش اساسي سبزينه و فضاي سبز وبکارگيري انواع رنگها، به ويژه رنگهاي گرم و بخصوص رنگ سبز، در طراحي محيط و منظر و مبلمان شهري پرداخت . به درستي کمتر مکاني است که براي نشستن افراد در نظر گرفته شده باشد ولي فاقد گل، گياه و چمن باشد . تاثيري که اين عناصر به خصوص گلهاي معطر رنگي، در تلفيق با ساير اجزا بر انسان دارد خود به خود بر آورنده محيطي آرامش بخش و دلپذير خواهد بود . حتي در کشورها و مناطق گرمسير نيز از گل و گياه و درختهاي ويژه آن اقليم همراه با صرفه جويي آب و سيستمهاي قطره اي استفاده مي شود . در مناطق خوش آب و هوا ، پر باران و معتدل از جمله شمال ايران،  از اين نعمت بهره کافي برده مي شود . اما نبايد به صرف اقليم و طبيعت اصل طراحي و چيدمان عناصر خدمات شهري به دست فراموشي سپرده شود ، اگرچه طبيعت زيبايي خاص خود را داراست . خوشبختانه در بسياري ا ز شهرهاي شمالي کشورمان به اين نکته توجه لازم مي شود بطوري که براي مبلمان شهري بسياري از پارک ها و بوستان هاي منطقه اي از امکانات محلي و بومي استفاده مي شود  که هم مقرون به صرفه و هم مناسب و زيبا است . در آخر بر استفاده به نقش رنگ، جنس مصالح مورد نياز و عناصر محلي و بوم آورد در مبلمان شهرها تاکيد مي شود چرا که اعتقاد بر اين است که مي توان براي به وجود آوردن مبلماني مناسب و محيطي آرامش بخش از ساده  ترين و ابتدايي ترين امکانات محلي فضاي دلچسب و مفيدي براي شهر وندان به وجود آورد.


نتيجه گيري

١-مبلمان شهري بايد زيبايي بصري محيط را بدنبال داشته باشد.

٢-خدمات شهري و عناصر آن بايد داراي چيدماني باشد که علاوه بر کاربري و خدمات رساني مناسب، آرامش روحي و رواني ساکنين را نيز فراهم کند.

٣- مبلمان شهري بايد به گونه اي طراحي شود که امکان استفاده براي همه اقشار جامعه اعم از : زن – مرد – پير  -جوان – معلول و جانباز . ... فراهم آيد.

۴-براي داشتن مبلمان و خدمات شهري خوب مي توان با سليقه و طراحي صحيح، هنرمندانه از امکانات محلي و مصالح بومي بهره لازم را برد.

۵-در طراحي مبلمان شهري، بايد به نکات ظريف هنري از جمله جنس مصالح ، رنگها و مسائل اقليمي توجه ويژه داشته بهره لازم را برد.

 

 

 

راضيه زنديه(اولين همايش بين اللملي  شهر برتر ،طرح برتر – شهرداري همدان )

 

 
     
     
 
   منبع مقاله:  http://monasebsazy.blogsky.com
 
 
 
 
 
 
 
 
  تاریخ انتشار : ١٣٩۵/٠٩/١٣ تعداد بازدیـد : ٩۵ نسخه چاپی
 
 
طبقه بندی موضوعی    
اقتصاد و بازرگانی    
بهداشت و سلامت    
جامعه    
دانش و زندگی    
دین و اندیشه    
سیاست    
علم و آموزش    
فرهنگ و هنر    
فناوری و ارتباطات    
مدیریت شهری    
ورزش    
 
 
 
© 2005 - 2017  Hamedan.ir
آمار و اطلاعات کاربران
٩  نفر کاربران آنلاین :
۱۰۶,۹۰۲ تعداد بازدید :
   
   
 
سایت های مرتبط
مرکز اطلاعات مدیریت شهری
سایت مرجع مدیریت شهری
موسسه فرهنگی تبیان
موسسه فرهنگی راسخون
 
لینک های مرتبط
شهر الکترونیک همدان
پایگاه اطلاع رسانی
مناقصات و مزایدات
پیام ها و اطلاعیه ها
 
دسترسی سریع 
آرشیـو
آرشیـو شهرداری همدان
آرشیـو سایر مقالات
سامانه پذیرش مقالات
 
 
 
کلیه حقوق مادی و معنوی این پورتال متعلق به شهرداری همدان بوده و هر گونه کپی برداری بدون ذکر منبع غیر مجاز می باشد
طراحی و پشتیبانی : سازمان آمار و فناوری اطلاعات شهرداری همدان