شنبه ۹ اردیبهشت ۱۳۹۶   |   Sat April 29, 2017  
   
 
 آرشیو  |  جستجو         
  سامانه پذیرش مقالات و نوشته ها      صفحه اصلی   |   شهرداری همدان   |   سایر مقالات 
     پربازدیدترین ها
ونداليسم اجتماعي چیست؟
شهر سبز پايدار چيست؟
زمینه های استفاده از GIS در برنامه ریزی و مدیریت شهری
نقش و اهميت فضاي سبز در زندگي شهري
مقدمه ای بر سيرتحول تهيه طرح هاي توسعه شهري در جهان و ايران
بافت هاي فرسوده ، قوت ها و فرصت ها
۱۵ توصيه كاربردي امام خامنه اي براي انس بيشتر با قرآن
سيرتحول برنامه ريزي شهري بعد از ورود اسلام به ايران
غذاهاي سنتي همداني ها در ماه مبارك رمضان
تعريف و تاريخچه مديريت شهري
     شهرداری همدان
اهمیت هویت فرهنگی در شهر پایدار
نقش مبلمان شهري در هويت و سيماي شهر
نقش فن آوري اطلاعات و ارتباطات در مديريت شهري
گذری بر تاریخچه مدیریت پسماند
راه هاي كاهش توليد پسماند در خانه
نقش مبلمان شهري در زيباسازي شهر
نقش شهر الكترونيكي در توسعه شهري
مزاياي بليت الكترونيك و نقش آن در توسعه مديريت حمل و نقل شهري
آموزش شهروندان، حلقه گمشده چرخش بازيافت زباله
شهر سبز پايدار چيست؟
تاريخچه شهرداري و شوراي شهر در ايران
  بیشتر ...
 
 
  تاریخ انتشار : ١٣٩۵/٠٣/٠١ تعداد بازدیـد : ٣۴٠ نسخه چاپی
 
   موضوع مقاله:  مدیریت شهری
   نـوع مقاله:  متفرقه
 
 
 
 
 
نقش مديريت شهري در تحقق شهر خلاق و دوستدار كودك

 

امروز مفاهيمي چون شهر خلاق و «شهر دوستدار كودك» يا CFC، يكي از مهمترين رويكردهاي توجه به مقوله زندگي شهري است. مفهوم «شهر دوستدار كودك» به طور كل به اين معناست كه دولتمردان چگونه اين شهرها را بر اساس علايق بچهها اداره ميكنند و نيز به شهرهايي گفته ميشود كه در آن، حقوق اساسي بچهها مثل سلامت، حمل و نقل، حمايت، آموزش و فرهنگ رعايت ميشود. پروژههاي شهر دوستدار كودك به طور عمده ايجاد فرصتي براي كودكان در راستاي شكل دادن يا تغيير محيط پيرامونشان است.

تحقيق در حوزه شهرهاي دوستدار كودك، به ويژه در اروپا، از سالهاي ١٩٨٠ به بعد مورد توجه قرار گرفت. اين ايدهها بر سه شاخصه اساسي تأكيد داشت: ١. برنامهريزي مشاركتي كه در آن بچهها همانند ديگران در راستاي ساختار دادن شكل فضايي محيط، نقش اساسي دارند. ٢. مراكز كودكان كه به آنها فرصت جمعآوري و شكل دادن به خواستههايشان را ميدهد. ٣. انگيزه و فرصت دادن به بچهها در راستاي استقلال تصميمگيريهاي محيطي بدون دخالت دادن بزرگترها. از ديگر اهداف مهم در پروژههاي شهر دوستدار كودك ميتوان به مواردي اشاره كرد: ايجاد علاقه در كودكان براي پيگيري حقوقشان، تمرين همكاري ميان كودكان و بزرگسالان، فعاليت در راستاي غلبه بر فقر و نابرابري، مشاركت دادن كودكان معلول، حمايت از خانواده، تشويق بزرگسالان در راستاي حفظ و حمايت از حقوق كودكان و توسعه فضاهاي تفريحي.

در سال ٢٠٠٧ ميلادي «شهر بنديگو» در استراليا به عنوان «شهر دوستدار كودك» و اولين شهري كه تمام جنبهها و ويژگيهاي يك شهر دوستدار كودك را از نظر يونيسف به خود اختصاص داده بود، معرفي و به رسميت شناخته شد. «شهر اوز» نيز در استان فارس براي اولين بار در ايران، به عنوان «شهر دوستدار كودك» در فروردين ١٣٨٩ از طرف مؤسسه پژوهشي كودكان انتخاب شده است.

 شهر دوستدار كودك تنها يك شهر خوب براي بچهها نيست، بلكه شهري است كه به وسيله كودكان ساخته ميشود. طراحي شهري هنگامي به معناي واقعي به اهداف شهر مطلوب نايل ميشود كه خواستهها و نيازهاي تمام شهروندان با توجه به اقتضاي سني مورد توجه قرار گيرد. به طوري كه مشاركت دادن كودكان در ايجاد محيط ساخته شده اطرافشان و در نتيجه تحليل نظراتشان بيشتر مد نظر مديران شهري قرار گيرد. محيطهاي دوستدار كودك ميتوانند مستقيماً در سلامت كودكان نقش داشته باشند.

كودكان ميخواهند اجتماعي باشند كه با هم سن و سالهاي خود و جامعه در ارتباط باشند. متأسفانه قوانين و مقررات شهري معاصر، موجب بروز تبعيضهاي گوناگون اجتماعي، اقتصادي، سني و جنسي ميان شهروندان شده است. رفتارهايي نظير بازي كردن، صحبت كردن، نشستن و تفريح كردن، تعامل در رفتارهاي اجتماعي و... گونههاي مختلفي از عملكردها و نيازهاي انسانياند كه مفاهيم فضايي و كالبدي خاص خود را طلب ميكنند. اين بدان معناست كه در فرايند مناسبسازي محيطهاي شهري، لازم است فضاهايي خلق شوند كه ضمن تطابق با نيازهاي امروز واجد عناصر لازم براي تحقق عدالت سني بوده و به گونهاي سامان يابند كه با فنآوري نوين نيز همخوان باشند.

 اين برابري در بهرهوري از زندگي جمعي هنگامي صورتپذير است كه گروههاي مختلف با امكانات و محدوديتهايشان قادر به بهرهگيري يكسان از اين مواهب باشند و گروههاي اقليت نيز بتوانند با اتخاذ تمهيداتي امكان شركت در زندگي عادي و جريان روزانه آن را داشته باشند. زيرا معيار موفقيت برنامهريزي اين است كه گروههاي اقليت همچون ساير شهروندان از محيط شهري خود حداكثر رضايت را كسب نمايند. در اين ميان توجه به گروههاي خاص (مانند كودكان و نوجوانان) كه به واسطه شرايط اجتماعي مورد غفلت قرار ميگيرند از اهميت فراواني برخوردار است.

طي دو يا سه دهه گذشته دوران كودكي به يكي از موضوعات اصلي مباحث آكادميك، اجتماعي و سياسي بدل شده است. بديهي است كه محيط عمومي ميتواند زمينه ساز تعالي يا تخريب شرايط، شخصيت و اوضاع و احوال كودك بوده و نقش بسزايي در نحوه نگرش او به يك محيط جمعي داشته باشد. فرهنگ محيط، روابط اجتماعي و اقتصادي، باورها و اعتقاداتي كه كودك به طور روزمره با آنها در ارتباط است و كيفيت ارزشهاي جسمي كودك نقش بسيار تعيين كننده دارد.

كودكان و نوجوانان به عنوان شهرونداني كاملاً متفاوت، نياز به رشد و تكامل در يك فضاي شهري منطبق بر خصوصيات خود دارند. لازمه اين امر، شناخت كامل از تفاوتهاي فضا و معماري براي كودكان و نوجوانان با بزرگسالان است و اين چيزي نيست جز آگاهي يافتن از درك كودك از فضا، فرم و محيط. بنابراين برنامهريزي و طراحي بايد با سنجش معيارهاي كودكان و نوجوانان از محيط زندگيشان صورت گيرد. در شهر دوستدار كودك، نحوه مديريت و حكمراني خوب مستلزم تخصيص فرصت به كودكان براي تصميمگيري است.

بر اين اساس چند توصيه مهم به مديران شهري در ارتباط با نقش فضاهاي شهري در راستاي ارتقاي خلاقيت و دوستدار كودك ضروري است.

١- دسترسي مناسب به فضاهاي شهري براي كودكان

دسترسي يكي از مهمترين خصوصيات يك شهر خوب و دوستدار كودك است. فراهم كردن امكان دسترسي مستقل كودكان به طيف متنوعي از خدمات و فعاليتهاي اجتماعي مناسب كودكان در تمامي سنين، تواناييها و پيشينه فرهنگي نقش بسزايي در تصميمگيريهاي مديران شهري در جهت ايجاد فضاهاي جمعي موفق براي كودكان خواهد داشت. احداث فضاهاي عمومي و شهري نظير بوستانهاي شهري در مجاورت واحدهاي همسايگي و مسكوني نيز نقش مهمي در رضايتمندي و دوستدار كودكان داراست.

٢- تنوع فعاليتها و كاركردها در فضاهاي عمومي و شهري براي كودكان

تنوع فعاليتها نظير فضاهاي بازي، فضاهاي مكث، تنوع خدمات، فضاهاي سبز، مبلمانهاي متنوع و فضاهاي متنوع بازي و وسايل بازي متناسب با آن، بيشك نقش مهمي در ارتقاي سرزندگي فضاهاي دوستدار كودك خواهد داشت. فضاهايي براي نقاشي از زمره فضاهاي مورد خواست بچهها به شمار ميرود. مجسمههاي حيوانات كه بچهها آنها را دوست دارند ميتواند به بچهها چيزهاي زيادي درباره حيوانات آموزش دهد و مجسمههايي از اسطورهها نيز ميتواند به بچهها تاريخ و فرهنگ را بياموزد. نتايج تحقيق نشان ميدهد كه بيشتر تصور بچهها درباره وسايل بازي مربوط به خاطرات گذشته آنها از بازيهاي قبلي است؛ بازيهايي مانند تاب، چرخ و فلك، و.. بنابراين لازم است تا از وسايل بازي نو براي توسعه خلاقيت بازي بچهها استفاده كرد.

٣- امنيت فضاهاي شهري براي كودكان

امنيت فضاهاي جمعي براي كودكان موجب عدم هراس و اضطراب آنها از تأسيسات، راهها، ساختمانها و اتفاقات غيرمترقبهاي ميشود كه امكان وقوع آنها در شهر وجود دارد و موجبات خلاقيت و سرزندگي فضاهاي دوستدار كودك را موجب ميگردد. تحقق امنيت در فضاهاي جمعي كودك نيز مستلزم مشاركت ساكنان در حفظ امنيت فضاهاي عمومي، جلوگيري از ورود افراد ولگرد و جوانان بزهكار، دزدي و سرقت، مزاحمتهاي خياباني، دعوا و نزاع در محله، روشنايي مناسب در شب، جلوگيري از ايجاد فضاهاي بلااستفاده و رهاشده، همگني بافت اجتماعي و...، ميباشد. از اين رو امكانات بايد در دسترس كودكان باشد و امكان پيگيري محيط شهري امن را براي آنان فراهم سازند. چوب يكي از مصالح مورد اشاره بچهها است كه علاوه بر ايمن بودن و سلامت مصالح، حالت دوستانهاي براي بچهها دارد. آنها دوست دارند كه نردهها، سرپناهها و نيمكتها چوبي باشند. در انتخاب مصالح مسأله مقاوم بودن مصالح از شاخصههاي مورد توجه بچهها است. آنها بايد احساس ايمني را از مصالح داشته باشند. برخي از مصالح مانند آهن زماني كه در وسايل و تجهيزات مورد استفاده قرار ميگيرد ممكن است به بچهها آسيب بزند.

 ۴- توجه به فضاهاي سبز در شهر دوستدار كودك

كودكان ذاتاً موجوداتي زيست دوست و طبيعت خواه متولد ميشوند؛ اين را به خوبي از حس كنجكاوي آنها در مواجهه با طبيعت ميتوان ديد. فضاي سبز بايد به وسيله عناصر گياهي سبز محصور باشد. اين عناصر شامل درختان و گلها و نورپردازي است. فضاهاي سبز بايد در تلفيق با فضاهاي بازي باشد به طوري كه فضاهاي بازي مملو از درختان، گلها و نيز درياچه كوچك يا استخر باشد. فضاي سبز و درياچه به عنوان نقاط كانوني فضاهاي بازي بچهها است كه فضاهاي خوردن و بازي در اطراف آن حضور دارد. براي بچهها خوشايند نيست كه شما آنها را از بزرگترها جدا كنيد. همه آنها ميخواهند در كنار بزرگترها باشند اما در عين حال به داشتن حريمي مختص به خود نيز اشاره دارند. نياز به فضاهايي براي خوردن غذا براي بچهها در ميان فضاهاي سبز و در كنار استخر و زمين بازي كه در مركز بوستان هستند از موارد ديگر مورد اشاره است. رنگهاي روشن، سايهبان و نور از موارد مورد توجه بچهها در فضاهاي سبز است.

 

دكتر حسن سجادزاده- استاديار شهرسازي و مدير گروه شهرسازي، دانشگاه بوعلي سينا

 
     
     
 
   منبع مقاله:  هگمتانه
 
 
 
 
 
 
 
 
  تاریخ انتشار : ١٣٩۵/٠٣/٠١ تعداد بازدیـد : ٣۴٠ نسخه چاپی
 
 
طبقه بندی موضوعی    
اقتصاد و بازرگانی    
بهداشت و سلامت    
جامعه    
دانش و زندگی    
دین و اندیشه    
سیاست    
علم و آموزش    
فرهنگ و هنر    
فناوری و ارتباطات    
مدیریت شهری    
ورزش    
 
 
 
© 2005 - 2017  Hamedan.ir
آمار و اطلاعات کاربران
۵  نفر کاربران آنلاین :
۱۱۶,۲۳۳ تعداد بازدید :
   
   
 
سایت های مرتبط
مرکز اطلاعات مدیریت شهری
سایت مرجع مدیریت شهری
موسسه فرهنگی تبیان
موسسه فرهنگی راسخون
 
لینک های مرتبط
شهر الکترونیک همدان
پایگاه اطلاع رسانی
مناقصات و مزایدات
پیام ها و اطلاعیه ها
 
دسترسی سریع 
آرشیـو
آرشیـو شهرداری همدان
آرشیـو سایر مقالات
سامانه پذیرش مقالات
 
 
 
کلیه حقوق مادی و معنوی این پورتال متعلق به شهرداری همدان بوده و هر گونه کپی برداری بدون ذکر منبع غیر مجاز می باشد
طراحی و پشتیبانی : سازمان آمار و فناوری اطلاعات شهرداری همدان