دوشنبه ۴ بهمن ۱۳۹۵   |   Mon January 23, 2017  
   
 
 آرشیو  |  جستجو         
  سامانه پذیرش مقالات و نوشته ها      صفحه اصلی   |   شهرداری همدان   |   سایر مقالات 
     پربازدیدترین ها
ونداليسم اجتماعي چیست؟
زمینه های استفاده از GIS در برنامه ریزی و مدیریت شهری
شهر سبز پايدار چيست؟
مقدمه ای بر سيرتحول تهيه طرح هاي توسعه شهري در جهان و ايران
بافت هاي فرسوده ، قوت ها و فرصت ها
نقش و اهميت فضاي سبز در زندگي شهري
۱۵ توصيه كاربردي امام خامنه اي براي انس بيشتر با قرآن
سيرتحول برنامه ريزي شهري بعد از ورود اسلام به ايران
غذاهاي سنتي همداني ها در ماه مبارك رمضان
تعريف و تاريخچه مديريت شهري
     شهرداری همدان
اهمیت هویت فرهنگی در شهر پایدار
نقش مبلمان شهري در هويت و سيماي شهر
نقش فن آوري اطلاعات و ارتباطات در مديريت شهري
گذری بر تاریخچه مدیریت پسماند
راه هاي كاهش توليد پسماند در خانه
نقش مبلمان شهري در زيباسازي شهر
نقش شهر الكترونيكي در توسعه شهري
مزاياي بليت الكترونيك و نقش آن در توسعه مديريت حمل و نقل شهري
آموزش شهروندان، حلقه گمشده چرخش بازيافت زباله
شهر سبز پايدار چيست؟
تاريخچه شهرداري و شوراي شهر در ايران
  بیشتر ...
 
 
  تاریخ انتشار : ١٣٩۵/٠١/١۶ تعداد بازدیـد : ٣٢٠ نسخه چاپی
 
   موضوع مقاله:  مدیریت شهری
   نـوع مقاله:  متفرقه
 
 
 
 
 
نقش ميــدان در شهرسازي

 

 آنچه امروزه در مورد ميدان شهري مطرح است چگونگي فرم، نوع استفاده و پيوند آنها با بافت شهري است؛ در حالي كه اكثر ميدانهاي نوساز شهري در ايران فاقد طراحي صحيح براي اين ويژگيها است و تنها از جنبه معماري قابل بررسي است و بيشتر، محوطهاي است كه به آن ميدان اطلاق ميشود و در عمل به اشغال وسايل نقليه درآمده و به طور كلي تغيير شكل يافته است. براي ميدان ويژگيها و تعاريف مختلفي را ميتوان مطرح كرد كه در زير به نمونههايي از آنها ميپردازيم:

 - ميدان فضايي است با سه بعد كاملاً مشخص، داراي محدودهاي معين به داخل و خارج، كه كف و بدنه آن از معماري تعريف شدهاي برخوردار است.

 -  ميدان فضايي است عمومي قابل استفاده براي همگان و اين وجه تمايزي است بين يك ميدان و فضاي باز و اختصاصي يك بناي مسكوني.

 -  ميدان شهري مسقف نيست و همين مورد سالنهاي بزرگ و مسقف را از آن متمايز كرده است.

 -  غالباً ميدان شهري فضايي است با سوابق ويژه تاريخي، يادبودها و آثاري از رخدادهاي دوران گذشته شهر كه چون خاطرهاي محترم و مشترك براي شهروندان است.

 تاريخچه ميدان در اروپا:

 بررسي تاريخي ميدان را ميتوان با مروري كوتاه از تمدن‌‌هاي كهن اروپايي آغاز كرد. مجموعه دورههاي قابل تشخيص عبارتند از: يونان، روم، قرون وسطي و رنسانس.

 - تقريباً چهار عنصر اصلي، تشكيل دهنده شهرهاي كهن يونان هستند كه از زمان تشكيل اولين پوليسها «polis»  ردگيري ميشوند. محلات مسكوني، مراكز اجتماعي، آكروپليس(مركز مذهبي) و آگورا «Agora» يا ميدان كه نظام مبتني بر اداره همگاني شهر، ميدان يا آگورا را به مهمترين فضاي شهر بدل ميساخت كه صحنه اصلي حيات اجتماعي، اقتصادي و سياسي روزانه جامعه شهري بوده است. مركزيت نسبي فيزيكي و محصور بودن از ويژگيهاي اصلي ميدان در يونان به شمار ميرود.

 -  فضاي شهري در روم باستان شباهت فراواني به تمدن يونان دارد. با اين تفاوت كه مراكز اجتماعي و مذهبي با اجماع در اطراف ميدان يا فوروم«Forum»  مركزيت نيرومندتري به ميدان ميدهد و پيشرفت تكنيك ساختماني، مراكز گذران اوقات فراغت مانند حمام و آمفي‌‌تئاتر را نيز شاخص ميسازد. نقش اصلي مبادلات بازرگاني و تجاري به ميدان سپرده ميشود و براي كاركرد بهتر آن، غالباً با ايجاد موانعي از ورود وسايل نقليه جلوگيري ميشد. اگر آگورا بر سر راه ارتباط دروازه اصلي شهر با آكروپليس واقع بود، فوروم معمولاً از تقاطع دو معبر اصلي شكل ميگرفت.

 - دوره بعدي دوره ايست كه از سدههاي ١٠ و ١١ آغاز ميشود. فئوداليسم و كليسا دو عنصر اصلي قرون وسطي به شمار ميروند كه مناسبات هر يك، آثار معيني در شهرها بر جاي گذاشته است. عناصر اصلي و مهم در شهرها در اين دوره عبارتند از: فضاهاي مذهبي، فضاي تجاري و فضاي حكومتي كه نقش مهمي را در سازماندهي و مكان يابي ميدانها بر عهده دارند. عليرغم بافت ارگانيك و بينظمي عمومي شبكه معابر، جهتگيري به سمت ميدان با درجه اهميت متفاوت با عرض معبر ارتباط مييابد و هر چه به محوطه مسكوني نزديكتر ميشود، عرض معبر هم كم ميشود. شهرهاي اين دوره اگرچه بزرگتر از شهرهاي يونان و روم هستند ولي به دليل ضرورت استفاده بيشتر از زمين، وسعت ميادين كمتر از آگورا و فوروم است.

 -  دوره مؤثر بعدي در تاريخ شهر نشيني اروپا از دوران رنسانس آغاز شده و تا انقلات صنعتي ادامه مييابد. توجه عميق به مفاهيم زيبايي شناسي در معماري و طراحي شهري، تأكيد بر نظم و تقارن، به شكل و نظم كشيدن بينظميهاي قرون وسطي، باور عميق به تأثير در زندگي انسان از طريق به كارگيري نظم هندسي از نكات بارز شهرسازي اين دوره است. شهرسازي مفهومي تازه يافته و اهتمام بسياري از هنرمندان به عناصر اصلي عملكردي و پيوند ارگانيك آنها در زندگي شهري با يكديگر معطوف ميشود.

 ميدان در ايران باستان:

 ميدانها معمولاً در محل تلاقي مسيرهاي ممتد به دروازههاي شهر پديد ميآمد كه اين مسير ها، خود به دليل ارتباط مستقيم با دروازه، مكاني براي داد و ستد و تجارت بودند. گشودگي پديد آمده از تلاقي اين مسير، معمولاً ميدان را علاوه بر مركز ارتباطات اقتصادي- اجتماعي به مركز فيزيكي شهر مبدل ميساخت. علاوه بر اين شهرها همواره يك ميدان تجمع ديگر نيز داشتهاند كه نقش كاملاً مذهبي داشت. اينگونه ميدان ها، معمولاً خارج از حصار شهر و مقابل آتشكدهها پديد ميآمد. ميدان در شهرهاي ايران باستان عمدتاً فضايي براي با خبر شدن از تصميمات گردانندگان شهر بود و نه مكاني براي تبادل نظر و تصميمگيري، به عبارت ديگر اطلاع رساني آن نقش بيشتري داشت.

 ميدان در دوران بعد از اسلام:

 شهر دوران اسلامي فاقد عنصر مركزي به عنوان عنصر تعيين كننده است، بلكه اين ستون فقرات شهرها است كه شكل آن را تعيين ميبخشد و ساير عناصر در ارتباط با اين عنصر اصلي شكل ميگيرند. ميدان، مسجد، مدرسه و حمام عناصر غير قابل تفكيك اين ستون فقرات هستند كه هر يك، نقش و وظيفهاي در تكميل ديگري دارند. ميدان رفته رفته اهميت ويژهاي مييابد و از اين دوره با نقش و عملكردهاي متفاوتي چون تجاري، ورزشي، مذهبي، اداري و حكومتي كار اتصال شهر كهن و توسعه جديد آن را بر عهده ميگيرد. در اين دوره ميدانهاي اصلي به خاطر ارتباط با مسجد جامع به عنوان اصليترين مكان تجمع مذهبي قرارگرفته و رفته رفته نقش چند منظورهاي مييابند كه همواره حضور مردم مهمترين عامل زندگي بخش آن است. علاوه بر ميدانهاي مركزي و بناهاي اطراف آن در هر محلهاي نيز به تناسب امكانات ساكنين آن گشودگيهايي پديد ميآيد كه به ترتيب ميدانهاي محلهاي و ميدانچههاي اجتماع ساكنين واحد همسايگي از اين نوع هستند.

 شهرسازي در دوره قاجار به اوج شكوفايي خود ميرسد و ميدان نقش مهمتري را در سازماندهي فضايي شهر بر عهده ميگيرد؛ نقش نمادين ميدان بر عهده ميدان مركزي واگذار ميشود و ميدانها و ميدانچههاي محلي با سادگي هر چه بيشتر، رفع نيازهاي ساكنين تقسيمات محلهاي و زير محلهاي را با داشتن بازارچه، حمام، مسجد و... بر عهده ميگيرند. ميدانهاي اين دوره بر حسب عملكرد و نقش شهري، وسعتهاي مختلفي دارند؛ مثلاً ميدانهاي نظامي بسيار بزرگ، ميدانهاي حكومتي نسبتاً بزرگ و ميدانهاي تجاري بزرگ بودهاند.

 
     
     
 
   منبع مقاله:  هگمتانه
 
 
 
 
 
 
 
 
  تاریخ انتشار : ١٣٩۵/٠١/١۶ تعداد بازدیـد : ٣٢٠ نسخه چاپی
 
 
طبقه بندی موضوعی    
اقتصاد و بازرگانی    
بهداشت و سلامت    
جامعه    
دانش و زندگی    
دین و اندیشه    
سیاست    
علم و آموزش    
فرهنگ و هنر    
فناوری و ارتباطات    
مدیریت شهری    
ورزش    
 
 
 
© 2005 - 2017  Hamedan.ir
آمار و اطلاعات کاربران
۵  نفر کاربران آنلاین :
۱۰۴,۵۴۴ تعداد بازدید :
   
   
 
سایت های مرتبط
مرکز اطلاعات مدیریت شهری
سایت مرجع مدیریت شهری
موسسه فرهنگی تبیان
موسسه فرهنگی راسخون
 
لینک های مرتبط
شهر الکترونیک همدان
پایگاه اطلاع رسانی
مناقصات و مزایدات
پیام ها و اطلاعیه ها
 
دسترسی سریع 
آرشیـو
آرشیـو شهرداری همدان
آرشیـو سایر مقالات
سامانه پذیرش مقالات
 
 
 
کلیه حقوق مادی و معنوی این پورتال متعلق به شهرداری همدان بوده و هر گونه کپی برداری بدون ذکر منبع غیر مجاز می باشد
طراحی و پشتیبانی : سازمان آمار و فناوری اطلاعات شهرداری همدان